SKOLYOZU ANLAYIN
Belirtiler / Değerlendirme / Tedavi
SKOLYOZ NEDİR?
Tanım
Skolyoz, omurganın sağa veya sola anormal biçimde eğilmesidir. Omurga normalden saparak S ya da C şeklinde bir kıvrım oluşturur. Hafif vakalar çoğunlukla günlük yaşamı etkilemezken, ileri eğrilikler solunum ve hareket kısıtlamasına yol açabilir.
Ne Zaman Görülür?
En sık 10–18 yaş arası büyüme döneminde ortaya çıkar. Bu tip 'adolessan idiopatik skolyoz' olarak bilinir ve en yaygın formudur. Yetişkinlerde de görülebilir; bu durumda dejeneratif veya konjenital kaynaklı olabilir.
Kız Çocuklarında Daha mı Yaygın?
Evet. Skolyoz her iki cinsiyette de görülse de, eğriliğin ilerleme ve tedavi gerektirme oranı kızlarda anlamlı biçimde daha yüksektir.
Erken Tanının Önemi
Erken tanı, eğriliğin ilerlemesini durdurmak veya yavaşlatmak için kritiktir. Büyüme çağında tespit edilen vakalar ortez tedavisine en iyi yanıtı verir. Geç tanı, daha invazif seçenekleri gerektirebilir.
BELİRTİLERİ
Görsel İşaretler
Omuzların veya kalçaların eşit yükseklikte olmaması, bir kürek kemiğinin daha belirgin çıkması, belin simetrik görünmemesi ve vücudun hafifçe yana eğilmesi en sık gözlemlenen görsel belirtilerdir.
Fiziksel Belirtiler
Sırt ağrısı (özellikle ayakta uzun süre durulduğunda), kas yorgunluğu ve nadiren nefes darlığı görülebilir. Çocuklarda ağrı her zaman belirgin değildir.
Adam İleri Eğilme Testi
Bu basit test özellikle okul taramalarında kullanılır. Çocuk öne eğildiğinde bir taraftaki sırt kaburga ark bölgesi diğerinden yüksek görünüyorsa skolyoz şüphesi doğar.
Ne Yapmalı?
Bu belirtilerden herhangi birini fark ettiyseniz bir ortopedi veya pediatri uzmanına başvurmanız önerilir. Erken muayene, en etkili tedavi penceresini açar.
TANI VE DEĞERLENDİRME
Klinik Muayene
Doktor öncelikle hastanın duruşunu, omuz ve kalça hizasını değerlendirir. En sık kullanılan testlerden biri “öne eğilme testi” (Adam’s Forward Bend Test)dir. Bu test sırasında omurgadaki asimetri daha kolay gözlemlenebilir.
Radyolojik Değerlendirme
Ayakta çekilen omurga grafileriyle Cobb açısı ölçülür. Bu açı eğriliğin şiddetini ve tedavi yaklaşımını belirleyen temel parametredir.
Cobb Açısı Ne Anlama Gelir?
< 20°: İzleme önerilir.
20–40°: Büyüme devam ediyorsa ortez tedavisi değerlendirilir.
> 40–50°: Cerrahi değerlendirme gündeme gelebilir.
Büyüme Değerlendirmesi
Risser skalası ve yaşa göre büyüme potansiyeli değerlendirilir. Büyüme devam ettiği sürece ortez tedavisinin etkinliği en yüksek düzeydedir.
TEDAVİ SEÇENEKLERİ
İzleme
Eğriliği 20°'nin altında olan, büyüme potansiyeli düşük hastalarda genellikle aktif tedavi yapılmaz; düzenli radyolojik takip yeterlidir.
Ortez Tedavisi
Cobb açısı 20–40° arasında olan, büyümesi devam eden hastalarda temel tedavi seçeneğidir. Eğriliğin ilerlemesini durdurmayı veya yavaşlatmayı hedefler. Pectuslab'ın sunduğu ortez bu kategoriye girer.
Fizyoterapi
Scoliosis-specific egzersizler (SSBE/SEAS gibi) ortez tedavisini desteklemek amacıyla kullanılabilir. Kas kuvvetlendirme ve postür farkındalığı için değerlidir.
Cerrahi
Cobb açısı 40–50°'yi aşan, büyümesi tamamlanmış ve konservatif tedaviye yanıt vermeyen hastalarda değerlendirilir.
S.S.S.
Skolyoz hakkında merak edilen tüm başlıklar ve yanıtları
- 01
- 02
- 03